Hành trình của LÊ HẢI LINH: Từ cú vỡ nợ đầu đời đến người bắc cầu cho 3000 doanh nghiệp Việt sang Trung Quốc — Khi những vấp ngã của tôi trở thành cây cầu cho người khác
Tôi là Lê Hải Linh, sinh ra và lớn lên ở Hải Phòng, hiện làm giám đốc Công ty TNHH Xúc tiến Thương mại và Dịch vụ Go Link.
Nếu ngồi kể lại đời mình, tôi sẽ không bắt đầu bằng con số 3000 doanh nghiệp, hay bằng công ty hơn 30 người hôm nay. Tôi muốn bắt đầu từ chỗ thật nhất: cái ngày tôi vỡ nợ, trắng tay, và tưởng như mình chẳng còn gì.
Vì hóa ra, chính chỗ tối tăm đó lại là nơi con đường của tôi thật sự bắt đầu.
Tôi lớn lên giữa mùi gạo xay và dầu máy
Nhà tôi buôn bán. Bố mẹ tôi làm qua đủ nghề để nuôi con: xay xát gạo, bán phụ tùng công nông, máy nổ, rồi phụ tùng ô tô.
Tuổi thơ tôi là những sạp hàng, tiếng mặc cả, những cuốn sổ ghi nợ và mùi dầu máy quen thuộc. Chuyện buôn bán ngấm vào tôi lúc nào không hay.
Nhưng có một điều mãi sau này tôi mới hiểu: biết buôn bán không có nghĩa là biết làm kinh doanh. Ngồi bán một sạp hàng là một chuyện. Gánh cả một doanh nghiệp sao cho nó đứng vững lại là chuyện khác hẳn. Và tôi đã phải trả giá để hiểu ra điều đó.
Bố mẹ vay tiền cho tôi đi Trung Quốc
Học hết cấp 3, tôi nhìn sang Trung Quốc và thấy ở đó cả một thị trường rộng lớn đang mở ra.
Nhà tôi hồi ấy không khá giả gì. Vậy mà bố mẹ tôi vẫn cắn răng vay mượn, gom góp từng đồng để cho tôi sang Quảng Châu ăn học. Đến giờ nghĩ lại, tôi vẫn thấy đó là niềm tin lớn nhất mà bố mẹ đã đặt vào tôi.
Tôi tốt nghiệp Đại học Ngoại ngữ Ngoại thương Quảng Đông. Ngày ra trường, trong tay tôi có tiếng Trung, có sự hiểu biết về đất nước ấy, và vài mối quan hệ đầu tiên bên kia biên giới.
Tôi nghĩ mình đã có sẵn mọi thứ để thành công. Nhưng đời không đơn giản như tôi tưởng.
Cú vỡ nợ và bài học đầu đời
Về nước, tôi hăm hở lao vào khởi nghiệp.
Rồi tôi vỡ nợ.
Không phải vì thị trường xấu, cũng không phải vì thiếu quan hệ. Tôi thất bại vì một lý do rất thật thà: tôi chưa hề có kiến thức kinh doanh. Tôi biết ngôn ngữ, biết hàng hóa, nhưng không biết quản đồng tiền, không biết tính đường lui, không biết một công ty sống được là nhờ đâu.
Đó là bài học đắt nhất đời tôi. Hóa ra có lợi thế trong tay chưa đủ — mình còn phải biết dùng nó nữa. Tôi tin rất nhiều bạn trẻ cũng từng vấp đúng chỗ này, cứ ngỡ giỏi là đủ, cho tới khi thực tế cho một cú ngã đau điếng.
Những ngày một mình gồng gánh tất cả
Tôi làm lại từ đầu, bằng số tiền vay mượn của người thân.
Lần này tôi chọn bán hàng online. Và tôi làm một mình, đúng nghĩa một mình.
Một mình bán hàng.
Một mình đóng gói.
Một mình làm kế toán, lo kho, lo vận chuyển, lo nhập hàng.
Việc gì tôi cũng ôm. Ngày cứ dài ra, người cứ gầy đi, mà tiền kiếm được thì chẳng đáng là bao.
Nhưng chính những ngày cực nhọc ấy dạy tôi một điều tôi nhớ mãi: sức một người là có hạn. Mình có thể chăm chỉ hơn, thức khuya hơn, nhưng mình không thể tự nhân đôi bản thân. Muốn đi xa, không thể cứ gồng mãi một mình.
Khi tôi hiểu ra mình có thể giúp được người khác
Thời gian trôi qua, mọi thứ khá dần lên. Và ở một thời điểm, tôi ngồi lại nhìn lại tất cả những gì mình đã đi qua.
Tôi nhận ra một điều: những cú vấp ngã của tôi không hề vô nghĩa.
Tôi đã từng vỡ nợ vì thiếu kinh nghiệm. Tôi đã từng một mình mò mẫm cả con đường đi Trung Quốc mà không có ai chỉ đường. Tôi hiểu rõ cảm giác lạc lối ấy đến từng chút một.
Và tôi tự hỏi: nếu tôi mang chính những kiến thức, những kinh nghiệm — kể cả những lần trả giá — của mình ra để giúp người khác, thì sao? Nếu nhờ tôi mà một doanh nghiệp Việt tiếp cận được thị trường Trung Quốc một cách dễ dàng hơn, đỡ vấp ngã hơn tôi ngày xưa, thì chẳng phải quá đáng làm hay sao?
Chính khát khao đó đã kéo tôi đứng dậy khởi nghiệp một lần nữa.
Năm 2019, tôi mở công ty đầu tiên chuyên về xuất nhập khẩu. Rồi tôi làm thêm dịch vụ tour hội chợ Trung Quốc, thiết kế những chuyến đi riêng đưa doanh nghiệp Việt đến tận nhà máy bên kia. Tôi không còn làm chỉ để kiếm sống cho riêng mình nữa — tôi làm vì muốn trở thành người dẫn đường mà ngày xưa tôi đã ước gì mình có.
Từ người đi buôn thành người bắc cầu
Hôm nay, Go Link đã là một công ty hơn 30 người.
Đến giờ, chúng tôi đã kết nối thành công cho hơn 3000 doanh nghiệp Việt Nam với các đối tác Trung Quốc — để họ có thêm sản phẩm mới, thêm lợi nhuận, và vững vàng hơn khi cạnh tranh.
Nhưng nếu chỉ nhìn vào con số, bạn sẽ bỏ lỡ điều khiến tôi hạnh phúc nhất.
Tôi không còn là người đi buôn hàng. Tôi trở thành người bắc cầu.
Và cây cầu ấy được xây bằng chính những vết thương của tôi. Mỗi lần tôi giúp một doanh nghiệp đi đúng đường, chọn đúng nhà máy, tránh được một cú hớ — là một lần tôi thấy cú vỡ nợ năm xưa của mình cuối cùng cũng có ý nghĩa.
Với tôi, tự do là được sống rộng lượng hơn
Tôi thích tự do, thích được đi đây đi đó, và không chịu được cảnh gò bó, an phận.
Nhưng tự do với tôi không phải là muốn làm gì thì làm. Tự do là khi mình đã đủ vững để được quyền lựa chọn — và tôi chọn dùng phần tự do đó để cho đi.
Tôi thích làm thiện nguyện. Tôi mong góp một phần nhỏ bé giúp các em nhỏ không nơi nương tựa có cơm ăn, áo mặc. Với tôi, đó mới là cái “lãi” đẹp nhất của cả hành trình.
Đôi lời gửi bạn
Nhìn lại, tôi không có một khởi đầu đẹp. Tôi chỉ có một gia đình dám tin tôi, một khoản nợ nhớ đời, và một điều tôi không cho phép mình đánh mất: quyết tâm đứng dậy.
Nếu bạn đang khởi nghiệp và vừa vấp ngã, tôi chỉ muốn nói với bạn một điều thật lòng: cú ngã không đáng sợ. Đáng sợ là khi ta ngã rồi mà không rút ra được gì, hoặc nằm luôn không dậy nữa.
Tôi từng bắt đầu lại từ một khoản nợ. Và giờ tôi đứng đây, sau hơn 3000 nhịp cầu đã bắc. Nếu tôi làm được, tôi tin bạn cũng làm được — chỉ cần bạn chịu đứng dậy, và đi tiếp.